Responsive Feeding (Ανταποκρινόμενη Σίτιση): Τι είναι και γιατί αποτελεί τη βάση μιας υγιούς σχέσης με το φαγητό.

Πρόκειται για ερωτήματα που απασχολούν καθημερινά πολλούς γονείς. Η σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση στη σίτιση δεν επικεντρώνεται μόνο στο τι τρώει ένα παιδί, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το γεύμα και αλληλεπιδρούν οι γονείς με το παιδί.

Η προσέγγιση αυτή ονομάζεται Responsive Feeding (Ανταποκρινόμενη Σίτιση) και βασίζεται στον σεβασμό των σημάτων πείνας και κορεσμού του παιδιού, μέσα σε ένα οργανωμένο και υποστηρικτικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) , η ανταποκρινόμενη σίτιση είναι μια προσέγγιση κατά την οποία ο φροντιστής:

  • παρατηρεί τα σήματα πείνας και κορεσμού του παιδιού,
  • ανταποκρίνεται με ευαισθησία και συνέπεια,
  • προσφέρει κατάλληλες τροφές για την ηλικία και τις δεξιότητες του παιδιού,
  • δημιουργεί ένα ασφαλές και ευχάριστο περιβάλλον κατά τη διάρκεια του γεύματος.

Στόχος δεν είναι να «αναγκάσουμε» το παιδί να φάει, αλλά να το βοηθήσουμε να αναπτύξει εμπιστοσύνη στο σώμα του και στις ανάγκες του.

Τα σήματα πείνας και κορεσμού

Από τη βρεφική ηλικία, τα παιδιά εκφράζουν πότε πεινούν και πότε έχουν χορτάσει.

Πιθανά σημάδια πείνας
  • στρέφουν το κεφάλι προς την τροφή,
  • ανοίγουν το στόμα όταν πλησιάζει το κουτάλι,
  • δείχνουν ενδιαφέρον για το φαγητό,
  • προσπαθούν να πιάσουν την τροφή με τα χέρια.
Πιθανά σημάδια κορεσμού
  • γυρίζουν το κεφάλι,
  • κλείνουν το στόμα,
  • σπρώχνουν το κουτάλι,
  • χάνουν το ενδιαφέρον τους για το γεύμα,
  • ασχολούνται με το περιβάλλον ή ζητούν να κατέβουν από το καρεκλάκι.

Τα παιδιά δεν εκδηλώνουν όλα τα ίδια σημάδια. Η προσεκτική παρατήρηση βοηθά τους γονείς να αναγνωρίσουν τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί το δικό τους παιδί.

Συχνά υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι responsive feeding σημαίνει πως το παιδί αποφασίζει τα πάντα.

Δεν σημαίνει:

  • ότι το παιδί τρώει όποτε θέλει,
  • ότι προσφέρονται μόνο οι αγαπημένες του τροφές,
  • ότι καταργούνται τα οικογενειακά γεύματα,
  • ότι ο γονέας δεν θέτει όρια.

Η ανταποκρινόμενη σίτιση συνδυάζει δομή και σεβασμό στις ανάγκες του παιδιού.

Η βιβλιογραφία δείχνει ότι η ανταποκρινόμενη σίτιση μπορεί να συμβάλει:

  • στην ανάπτυξη υγιών διατροφικών συνηθειών,
  • στην καλύτερη αναγνώριση της πείνας και του κορεσμού,
  • στη μείωση της έντασης κατά τη διάρκεια των γευμάτων,
  • στη δημιουργία θετικής σχέσης με το φαγητό.

Παρότι η ανταποκρινόμενη σίτιση αποτελεί σημαντική προσέγγιση για τα περισσότερα παιδιά, χρειάζεται να προσαρμόζεται όταν υπάρχουν ιατρικές ή αναπτυξιακές δυσκολίες που επηρεάζουν τη σίτιση.

Σε παιδιά με Παιδιατρικές Διαταραχές Σίτισης (PFD), δυσφαγία ή άλλες δυσκολίες, η ανταποκρινόμενη σίτιση παραμένει σημαντική, αλλά εφαρμόζεται στο πλαίσιο ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού σχεδίου.

Ο λογοθεραπευτής, σε συνεργασία με την υπόλοιπη διεπιστημονική ομάδα, βοηθά τους γονείς να προσαρμόσουν τις πρακτικές σίτισης στις ανάγκες του παιδιού.

Η ανταποκρινόμενη σίτιση δεν είναι μια τεχνική ούτε μια «μέθοδος» που εφαρμόζεται με αυστηρούς κανόνες. Πρόκειται για μια φιλοσοφία που βασίζεται στον σεβασμό, στην παρατήρηση και στην επικοινωνία μεταξύ γονέα και παιδιού.

Όταν τα γεύματα οργανώνονται με συνέπεια, χωρίς πίεση και με σεβασμό στα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά του παιδιού, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια υγιή σχέση με το φαγητό που μπορεί να το συνοδεύει σε όλη του τη ζωή.

World Health Organization. Guideline: Complementary Feeding of Infants and Young Children.

UNICEF. Responsive Feeding: Practical Guidance for Caregivers.

American Academy of Pediatrics. HealthyChildren.org – Feeding and Nutrition.

Satter, E. Division of Responsibility in Feeding.

Goday, P. S., et al. (2019). Pediatric Feeding Disorder: Consensus Definition and Conceptual Framework. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 68(1), 124–129.

Κύλιση στην κορυφή