Οι περισσότεροι γονείς αναρωτιούνται κάποια στιγμή αν η ανάπτυξη της επικοινωνίας και της ομιλίας του παιδιού τους εξελίσσεται όπως αναμένεται.
Συχνά ακούν διαφορετικές συμβουλές, όπως:
- «Περίμενε, θα μιλήσει μόνο του.»
- «Και ο μπαμπάς του άργησε να μιλήσει.»
- «Τα αγόρια μιλούν πιο αργά.»
Παρόλο που κάθε παιδί αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό, υπάρχουν ορισμένα σημάδια που αξίζει να αξιολογηθούν από λογοθεραπευτή.
Τι είναι η λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση είναι μια ολοκληρωμένη διαδικασία κατά την οποία εξετάζονται:
- η κατανόηση του λόγου,
- η εκφραστική γλώσσα,
- η άρθρωση,
- η φωνολογία,
- η επικοινωνία,
- η κοινωνική αλληλεπίδραση,
- η στοματοπροσωπική λειτουργία,
- και, όταν χρειάζεται, η μάσηση και η κατάποση.
Στόχος δεν είναι να δοθεί γρήγορα μια διάγνωση, αλλά να κατανοηθούν οι ανάγκες και τα δυνατά σημεία του παιδιού.
15 σημάδια που χρειάζονται αξιολόγηση
1. Δεν ανταποκρίνεται σταθερά στο όνομά του.
2. Δυσκολεύεται να κατανοήσει απλές οδηγίες για την ηλικία του.
3. Χρησιμοποιεί πολύ λιγότερες λέξεις από ό,τι αναμένεται.
4. Δεν συνδυάζει λέξεις όταν αυτό αναμένεται αναπτυξιακά.
5. Η ομιλία του είναι δύσκολα κατανοητή.
6. Αντικαθιστά ή παραλείπει πολλούς ήχους.
7. Τραυλίζει και οι δυσκολίες επιμένουν ή αυξάνονται.
8. Δυσκολεύεται να συμμετέχει σε συζήτηση με συνομηλίκους.
9. Έχει περιορισμένη χρήση χειρονομιών ή βλεμματικής επαφής κατά την επικοινωνία.
10. Έχει χάσει δεξιότητες λόγου ή επικοινωνίας που είχε ήδη κατακτήσει.
11. Δυσκολεύεται στη μάσηση ή στην κατάποση.
12. Παρουσιάζει έντονη επιλεκτικότητα στο φαγητό που επηρεάζει την καθημερινότητά του.
13. Αποφεύγει να μιλήσει επειδή δεν γίνεται εύκολα κατανοητό.
14. Οι δυσκολίες επηρεάζουν τη συμμετοχή του στο σχολείο ή στο παιχνίδι.
15. Οι γονείς ή οι εκπαιδευτικοί ανησυχούν για την ανάπτυξη της επικοινωνίας του.
Η αξιολόγηση σημαίνει ότι το παιδί θα χρειαστεί θεραπεία;
Όχι.
Η αξιολόγηση μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές προτάσεις, όπως:
- παρακολούθηση της ανάπτυξης,
- συμβουλευτική προς τους γονείς,
- επανεκτίμηση μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα,
- ή, όταν χρειάζεται, λογοθεραπευτική παρέμβαση.
Ο ρόλος του λογοθεραπευτή
Ο λογοθεραπευτής αξιολογεί συνολικά την επικοινωνία του παιδιού και συνεργάζεται με την οικογένεια και, όταν χρειάζεται, με άλλους επαγγελματίες υγείας, όπως παιδίατρο, αναπτυξιολόγο, εργοθεραπευτή ή παιδοψυχολόγο.
Συμπέρασμα
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση της ανάπτυξης της επικοινωνίας, της γλώσσας και της ομιλίας του παιδιού. Όταν υπάρχουν ανησυχίες, η έγκαιρη διερεύνηση μπορεί να προσφέρει σαφείς απαντήσεις και να βοηθήσει την οικογένεια να λάβει τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Βιβλιογραφία
American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Practice Portal.
American Academy of Pediatrics (AAP). Developmental Surveillance and Screening.
World Health Organization (WHO). Nurturing Care Framework.
Bishop, D. V. M., et al. (2017). CATALISE consensus on language disorders.