«Το παιδί μου κρατάει την τροφή στο στόμα του για πολλή ώρα.»
«Μασάει, αλλά δεν καταπίνει.»
«Μετά το γεύμα βρίσκω ακόμα φαγητό μέσα στα μάγουλά του.»
Αυτές είναι συχνές ανησυχίες των γονέων, ιδιαίτερα κατά τη μετάβαση στις στερεές τροφές.
Η παραμονή της τροφής στο στόμα, γνωστή στη διεθνή βιβλιογραφία ως pocketing, δεν αποτελεί διάγνωση. Είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί για διαφορετικούς λόγους και χρειάζεται να αξιολογείται στο πλαίσιο της συνολικής εικόνας του παιδιού.
Τι είναι το pocketing;
Με τον όρο pocketing περιγράφουμε την παραμονή τροφής μέσα στη στοματική κοιλότητα, συνήθως ανάμεσα στα μάγουλα και τα ούλα ή πάνω στη γλώσσα, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το αναμενόμενο.
Ορισμένα παιδιά συνεχίζουν το γεύμα χωρίς να καταπίνουν την τροφή, ενώ άλλα φαίνεται να ξεχνούν ότι υπάρχει ακόμη φαγητό στο στόμα τους.
Δεν πρόκειται για συμπεριφορά που πρέπει να ερμηνεύεται ως «τεμπελιά» ή «άρνηση». Αντίθετα, είναι σημαντικό να αναζητηθεί η αιτία.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει;
Δεν υπάρχει μία μόνο εξήγηση. Το pocketing μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικούς παράγοντες.
Ανώριμες δεξιότητες μάσησης
Η αποτελεσματική μάσηση απαιτεί συντονισμένες κινήσεις της γνάθου, της γλώσσας και των παρειών. Όταν αυτές οι δεξιότητες δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς, το παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να σχηματίσει έναν ασφαλή βλωμό και να καθυστερεί την κατάποση.
Μειωμένη αισθητικότητα μέσα στο στόμα
Ορισμένα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται εύκολα ότι έχει παραμείνει τροφή στα μάγουλα ή ανάμεσα στα ούλα. Η μειωμένη στοματική αισθητικότητα μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματική απομάκρυνση της τροφής.
Δυσκολία στον συντονισμό της κατάποσης
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το παιδί μπορεί να καθυστερεί να καταπιεί επειδή δυσκολεύεται να οργανώσει σωστά τη διαδικασία της κατάποσης.
Δυσκολία διαχείρισης συγκεκριμένων υφών
Ορισμένες τροφές απαιτούν μεγαλύτερη δύναμη μάσησης ή πιο σύνθετο συντονισμό. Αν οι δεξιότητες του παιδιού δεν είναι ακόμη ώριμες, μπορεί να επιλέγει να κρατήσει την τροφή στο στόμα αντί να την καταπιεί.
Ο ρόλος του λογοθεραπευτή
Ο λογοθεραπευτής διερευνά:
- τη λειτουργία της γλώσσας,
- την κινητικότητα της γνάθου,
- τη δύναμη και τον συντονισμό των χειλιών και των παρειών,
- την αποτελεσματικότητα της μάσησης,
- την ασφάλεια της κατάποσης,
- τη συμπεριφορά του παιδιού κατά τη διάρκεια του γεύματος.
Στόχος δεν είναι μόνο να περιγραφεί η δυσκολία, αλλά να εντοπιστεί η αιτία που την προκαλεί και να σχεδιαστεί η κατάλληλη παρέμβαση.
Συμπέρασμα
Το pocketing είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες και δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε «κακή συνήθεια» ή «πείσμα». Η προσεκτική αξιολόγηση των δεξιοτήτων μάσησης, της στοματικής αισθητικότητας και της κατάποσης βοηθά να εντοπιστεί η πραγματική αιτία και να επιλεγεί η κατάλληλη υποστήριξη.
Η έγκαιρη αναγνώριση και η εξατομικευμένη παρέμβαση μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της σίτισης και στη δημιουργία μιας πιο ευχάριστης εμπειρίας για το παιδί και την οικογένειά του.
Βιβλιογραφία
American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Pediatric Feeding and Swallowing Practice Portal.
Goday PS, Huh SY, Silverman A, et al. (2019). Pediatric Feeding Disorder: Consensus Definition and Conceptual Framework. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition.
Delaney AL, Arvedson JC. Development of Swallowing and Feeding: Prenatal Through First Year of Life.
Kerzner B, Milano K, MacLean WC Jr, et al. (2015). A Practical Approach to Classifying and Managing Feeding Difficulties. Pediatrics.

