Η λογοθεραπεία αλλάζει τρόπο, όχι στόχο
Για πολλά χρόνια, όταν κάποιος σκεφτόταν τη λογοθεραπεία, φανταζόταν ένα θεραπευτήριο, ένα γραφείο και μια συνεδρία από κοντά.
Σήμερα υπάρχει και μια διαφορετική δυνατότητα:
η λογοθεραπεία μπορεί να γίνει online.
Ο λογοθεραπευτής και ο θεραπευόμενος συνδέονται μέσω βιντεοκλήσης και η συνεδρία πραγματοποιείται σε πραγματικό χρόνο, από τον χώρο του σπιτιού.
Η τηλεθεραπεία χρησιμοποιείται διεθνώς σε υπηρεσίες λογοθεραπείας και μπορεί, όταν είναι κατάλληλη για το συγκεκριμένο άτομο και τον συγκεκριμένο στόχο, να αποτελέσει ολοκληρωμένο τρόπο παροχής θεραπείας.
Και το πιο σημαντικό;
Δεν αλλάζει ο στόχος της θεραπείας. Αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο φτάνουμε σε αυτόν.
Τι σημαίνει «κάνω λογοθεραπεία από το σπίτι»;
Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται απαραίτητα να:
- μετακινηθείς,
- περιμένεις σε έναν χώρο αναμονής,
- χάσεις χρόνο στον δρόμο,
- αλλάξεις ολόκληρο το πρόγραμμα της ημέρας.
Αντί γι’ αυτό:
- ανοίγεις τον υπολογιστή ή το tablet,
- συνδέεσαι με τον λογοθεραπευτή σου,
- και ξεκινά η συνεδρία.
Το θεραπευτικό πρόγραμμα παραμένει εξατομικευμένο.
Μπορεί να γίνει online λογοθεραπεία σε παιδιά;
Ναι, σε αρκετές περιπτώσεις.
Η online λογοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού, για στόχους όπως:
- ανάπτυξη λόγου,
- λεξιλόγιο,
- κατανόηση,
- αφήγηση,
- άρθρωση,
- φωνολογία,
- επικοινωνιακές δεξιότητες,
- κοινωνική επικοινωνία.
Φυσικά, δεν είναι κάθε παιδί κατάλληλο για online συνεδρίες.
Ο λογοθεραπευτής αξιολογεί αν το συγκεκριμένο μοντέλο μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά για το παιδί.
Ο γονέας δεν μένει απ’ έξω
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της online λογοθεραπείας είναι ότι ο γονέας μπορεί να βρίσκεται πολύ πιο κοντά στη θεραπευτική διαδικασία.
Μπορεί να δει:
τι κάνουμε,
πώς το κάνουμε,
γιατί το κάνουμε,
και κυρίως:
πώς μπορεί να το συνεχίσει στην καθημερινότητα.
Έτσι η θεραπεία δεν περιορίζεται στα λεπτά της συνεδρίας.
Μπορεί να μεταφερθεί στο σπίτι.
Και κάτι ακόμη σημαντικό: το παιδί βρίσκεται στο φυσικό του περιβάλλον
Αυτό μπορεί να είναι μεγάλο πλεονέκτημα.
Ο λογοθεραπευτής μπορεί να δει το παιδί:
- στο δωμάτιό του,
- στο γραφείο του,
- με τα δικά του παιχνίδια,
- με τα βιβλία του,
- μέσα στο πραγματικό του καθημερινό περιβάλλον.
Και πολλές φορές αυτό βοηθά ώστε οι θεραπευτικοί στόχοι να συνδεθούν πιο άμεσα με την καθημερινή ζωή.
Και για τους ενήλικες;
Η online λογοθεραπεία δεν αφορά μόνο τα παιδιά.
Μπορεί να αποτελέσει επιλογή και για ενήλικες που χρειάζονται υποστήριξη σε τομείς όπως:
- άρθρωση,
- φωνή,
- επικοινωνία,
- γλωσσικές δυσκολίες,
- αποκατάσταση μετά από νευρολογικές καταστάσεις,
- γνωστικο-επικοινωνιακές δεξιότητες.
Το κατά πόσο είναι κατάλληλη εξαρτάται πάντα από την αξιολόγηση και τον θεραπευτικό στόχο.
«Δεν έχω χρόνο για λογοθεραπεία»
Αυτή είναι μια από τις πιο συχνές δυσκολίες της καθημερινότητας.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος δεν θέλει θεραπεία.
Μπορεί απλώς:
- να εργάζεται πολλές ώρες,
- να έχει παιδιά,
- να μένει μακριά,
- να δυσκολεύεται με τις μετακινήσεις,
- να έχει ένα πολύ γεμάτο πρόγραμμα.
Η online συνεδρία μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για τη μετακίνηση.
Και μερικές φορές αυτό κάνει τη διαφορά ανάμεσα στο:
«Δεν προλαβαίνω»
και στο:
«Τελικά μπορώ να το εντάξω στο πρόγραμμά μου.»
Όταν η απόσταση δεν αποτελεί πλέον εμπόδιο
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι η πρόσβαση.
Κάποιος μπορεί να βρίσκεται:
- σε άλλη πόλη,
- σε χωριό,
- σε νησί,
- ή σε περιοχή όπου δεν υπάρχει εύκολη πρόσβαση σε εξειδικευμένη λογοθεραπεία.
Η τηλεθεραπεία μπορεί να μειώσει αυτό το γεωγραφικό εμπόδιο, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις για ασφαλή και ποιοτική παροχή υπηρεσίας.
«Μα πώς γίνεται θεραπεία μέσα από μια οθόνη;»
Αυτή είναι ίσως η πιο συχνή απορία.
Η απάντηση είναι:
δεν γίνεται όλη η λογοθεραπεία με τον ίδιο τρόπο.
Η συνεδρία προσαρμόζεται.
Μπορεί να χρησιμοποιηθούν:
- εικόνες,
- παιχνίδια,
- ιστορίες,
- ψηφιακό υλικό,
- δραστηριότητες επικοινωνίας,
- ασκήσεις,
- συζήτηση,
- διαδραστικές δραστηριότητες,
- υλικό που υπάρχει ήδη στο σπίτι.
Ο λογοθεραπευτής προσαρμόζει το υλικό στον άνθρωπο που έχει απέναντι του.
Η online λογοθεραπεία δεν είναι «λιγότερη» λογοθεραπεία
Αυτό αξίζει να το ξεκαθαρίσουμε.
Online δεν σημαίνει:
- λιγότερη προετοιμασία,
- λιγότερη εξατομίκευση,
- απλή βιντεοκλήση,
- μπες στον υπολογιστή και κάνε μερικές ασκήσεις.
Μια σωστά οργανωμένη τηλεθεραπευτική συνεδρία έχει:
στόχο → δομή → θεραπευτική παρέμβαση → ανατροφοδότηση → παρακολούθηση προόδου.
Η τεχνολογία είναι απλώς το μέσο.
Και η σχέση με τον λογοθεραπευτή;
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα.
«Μπορεί να δημιουργηθεί πραγματική σχέση μέσα από μια οθόνη;»
Ναι.
Η θεραπευτική σχέση δεν δημιουργείται μόνο από το δωμάτιο.
Δημιουργείται από:
- επικοινωνία,
- εμπιστοσύνη,
- συνέπεια,
- κατανόηση,
- συνεργασία,
- και το αίσθημα ότι ο θεραπευτής πραγματικά ακούει.
Η οθόνη δεν χρειάζεται να γίνει εμπόδιο.
Μπορεί να γίνει γέφυρα.
Ένα ακόμη μεγάλο πλεονέκτημα: η καθημερινότητα
Στην online θεραπεία υπάρχει κάτι πολύ όμορφο.
Η θεραπεία βρίσκεται ήδη μέσα στην καθημερινότητα.
Αν δουλεύουμε έναν συγκεκριμένο στόχο, μπορούμε να τον συνδέσουμε με:
- τα παιχνίδια του παιδιού,
- τα βιβλία του,
- τις καθημερινές του δραστηριότητες,
- το σπίτι,
- την οικογένεια.
Έτσι η θεραπεία δεν μένει μόνο:
«την ώρα της λογοθεραπείας».
Γίνεται μέρος της ζωής.
Είναι όμως κατάλληλη για όλους;
Όχι.
Και είναι σημαντικό να το λέμε.
Η τηλεθεραπεία μπορεί να μην είναι η καλύτερη επιλογή όταν:
- το άτομο δεν μπορεί να συμμετέχει επαρκώς μέσω οθόνης,
- υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες,
- απαιτείται άμεση δια ζώσης εξέταση,
- χρειάζεται εξοπλισμός που δεν υπάρχει στο σπίτι,
- ή ο συγκεκριμένος θεραπευτικός στόχος δεν μπορεί να αξιολογηθεί σωστά από απόσταση.
Η επιλογή πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα.
Online ή δια ζώσης;
Δεν χρειάζεται να το βλέπουμε σαν διαγωνισμό.
Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλους.
Για κάποιον μπορεί να είναι καλύτερη η δια ζώσης θεραπεία.
Για κάποιον άλλο η online.
Και για κάποιον τρίτο μπορεί να είναι ιδανικός ένας συνδυασμός των δύο.
Το ζητούμενο είναι:
«Ποια μορφή θεραπείας θα βοηθήσει περισσότερο τον συγκεκριμένο άνθρωπο;»
Τι χρειάζεται για να ξεκινήσει κάποιος;
Συνήθως χρειάζονται:
- υπολογιστής, tablet ή κινητό,
- σταθερή σύνδεση στο διαδίκτυο,
- κάμερα,
- μικρόφωνο,
- ένας ήσυχος χώρος.
Και φυσικά:
διάθεση για συνεργασία.
Η online λογοθεραπεία δεν είναι απλώς μια λύση ανάγκης
Μπορεί να είναι μια πραγματική επιλογή.
Για μια οικογένεια που δυσκολεύεται να μετακινείται.
Για έναν ενήλικα που εργάζεται πολλές ώρες.
Για κάποιον που βρίσκεται μακριά από τον κατάλληλο επαγγελματία.
Για ένα παιδί που νιώθει πιο άνετα στο σπίτι του.
Για έναν άνθρωπο που θέλει να εντάξει τη θεραπεία στην καθημερινότητά του χωρίς να ανατρέψει ολόκληρο το πρόγραμμά του.
Και τελικά, αξίζει;
Η απάντηση δεν είναι απλώς «ναι» ή «όχι».
Αξίζει όταν είναι η σωστή επιλογή για εσένα ή το παιδί σου.
Όταν υπάρχει σωστή αξιολόγηση, κατάλληλος θεραπευτικός στόχος, καλή συνεργασία και ένα περιβάλλον που υποστηρίζει τη συνεδρία, η online λογοθεραπεία μπορεί να γίνει ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο.
Συμπέρασμα
Η λογοθεραπεία δεν χρειάζεται πάντα να βρίσκεται σε ένα συγκεκριμένο δωμάτιο.
Μπορεί να έρθει στο σπίτι.
Να συναντήσει τον άνθρωπο εκεί όπου αισθάνεται άνετα.
Να συμμετέχει περισσότερο η οικογένεια.
Να εξοικονομηθεί χρόνος.
Και να γίνει η θεραπεία πιο εύκολα μέρος της καθημερινότητας.
Η online λογοθεραπεία δεν αντικαθιστά αυτόματα τη δια ζώσης θεραπεία.
Είναι όμως μια σύγχρονη, ευέλικτη επιλογή που, όταν χρησιμοποιείται σωστά, μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους στη θεραπευτική διαδικασία.